Rusya-İsrail arasındaki “Yahudi Ajansı krizinin” ikili ilişkilerin ötesinde tesirleri olacak mı?

İsrailli akademisyen Jonathan Freeman, Tel Aviv ile Moskova arasındaki krizin ” Rusya‘daki Yahudilerin durumu”, “İsrail ordusunun Suriye’deki hedefleri vurma özgürlüğü” ve “İran nükleer müzakerelerindeki Rusya etkisine” yansımalarının olacağını öngörüyor.

Kudüs İbrani Üniversitesi Politika Bilimi Profesörü Jonathan Freeman, Moskova makamlarının İsrail Yahudi Ajansının (JAFI) Rusya’daki temsilciliğini kapatma girişimiyle iki ülke içinde tırmanan gerginliği AA’ya değerlendirdi.

JAFI’nın Rusya’daki temsilciliğinin kapatılması durumunda oradan İsrail’e göç etmek isteyen yüz binlerce Yahudi’nin negatif etkileneceğine işaret eden Freeman, Ukrayna savaşından sonrasında Moskova’ya karşı hayata geçirilen yaptırımlar sebebiyle halihazırda Batı dünyasını temsilen Rusya’ya uçuşlarını sürdüren tek hava yolunun İsrail devlet hava yolları bulunduğunu söylemiş oldu.

İki ülke arasındaki mevcut kriz dolayısıyla İsrail ordusunun Suriye’deki hedeflere özgürce gerçekleştirdiği saldırıların da negatif etkileneceğini dile getiren Freeman, “Bizim korkumuz da İsrail ile Rusya arasındaki anlaşmazlığın İsrail’in Suriye’de çalışmalarını sürdürme enerjisini yitirmesine yol açmasıdır.” değerlendirmesinde bulunmuş oldu.

Freeman, İsrail Müdafa Bakanı Benny Gantz’ın “Rusya’ya ilişik füzelerin, iki ay ilkin Suriye’de İsrail uçaklarını hedef almış olduğu” yönündeki açıklamalarını hatırlatarak, “Bilgilerime göre Rusya’dan bu mevzuda herhangi bir cevap gelmedi.” dedi.

İsrail ve Rus ordularının Suriye’de karşı karşıya gelmesini engelleyecek bir ikili mekanizma için anlaştıklarını belirten Freeman, İsrail’in artık Suriye’de çalışmanın zorlaştığını daha iyi fark edebileceğine hatta Rusya’nın bu konudaki politikasını değiştirmiş olabileceğine dikkati çekti.

İki ülke içinde tırmanan gerginliğin etkilerinden birinin de İran ile yürütülen nükleer müzakerelerde Moskova’nın tutumunun değişebileceği bulunduğunu aktaran Freeman, Tel Aviv makamlarının, Rusya’nın nükleer müzakerelerdeki tutumunu İsrail’in çıkarları aleyhine değiştirebileceğinden kaygı duyduğunu dile getirdi.

İsrail-Rusya krizinin kökleri

İsrail makamları, Rusya Hakkaniyet Bakanlığının JAFI temsilciliğinin kapatılması talebini, “Tel Aviv’in bazı politikalarına karşı intikam amacıyla sergilenen siyasal bir tutum” olarak görüyor.

Freeman, Rusya’nın JAFI temsilciliğini kapatma girişiminin sebeplerinden birinin de “Ukrayna’da Rus ordusuna karşı savaşan İsrail vatandaşlığı olan birkaç yüz kişinin olabileceğini” söyleyerek, “Başka sebepler de var doğal. Bunlardan biri JAFI’nın İsrail’e göç etmek isteyen Rus vatandaşlarıyla ilgili data toplaması. Bu da JAFI’nın her yerde yaptığı çalışmalarının bir parçasıdır aslına bakarsan.” diye konuştu.

Sadece ABD Başkanı Joe Biden’ın 13 Temmuz’da İsrail’e yapmış olduğu ziyaretten sonrasında Rusya’nın söz mevzusu girişimi başlatmasının rastlantı olmadığını korumak için çaba sarfeden Freeman, İsrail’in hem gizli saklı hem açıktan Batı’nın Rusya’ya karşı politikalarını destekleyen bazı adımlar attığını açıkladı.

Batı’nın Rusya’ya karşı politikalarına destek adımları kapsamında İsrail’in Ukrayna’daki birçok kuruma desteğini artırdığına dikkati çeken Freeman, sözlerini şu şekilde sürdürdü:

“İsrail’in perde arkasından Rusya’ya karşı yaptırımlara ciddi şekilde katıldığına inanıyorum. Kanaatimce Rusya’nın JAFI’ye yaklaşımı da oldukca mühim. Nitekim JAFI’nın finansal deposu dünyanın her tarafındaki Yahudiler olmakla beraber en büyük oranı ABD’den sağlanıyor. Dolayısıyla JAFI, ABD’nin finanse etmiş olduğu İsrail merkezli bir müessese olarak görülüyor.”

ABD’nin Rus operasyonlarına karşı yaptırımları hayata geçirdiği benzer biçimde Rusya’nın da bazı örgütlere yaptırımlar uygulayacağını gösterdiğini söyleyen Freeman, “Moskova JAFI’ye karşı sergilediği tutumla hem İsrail’e hem ABD’ye karşı adım attığını ortaya koydu.” dedi.

İsrail’de Rusya’nın girişimine misliyle karşılık verilmesi yönünde yükselen seslere de işaret eden Freeman, “Moskova adımlarını sürdürürse İsrail de burada Rus çıkarlarına karşı bazı adımlar atmak zorunda kalabilir.” görüşünü dile getirdi.

Rusya ile yaşanmış olan krizin yansımaları mevzusunda uyarıda bulunan Freeman, şu şekilde devam etti:

“Bunun büyük bir sorun bulunduğunu düşünüyorum. Bundan dolayı Cumhurbaşkanı Isaac Herzog dahil olmak suretiyle İsrail tarafınca bu meseleye yaklaşımda oldukca dikkatli olunması yönünde çağrılar yapılmış oldu.”

İsrail Başbakanı Yair Lapid’in Rusya-Ukrayna krizi başladığında takındığı Batı yanlısı ve Moskova’yı eleştiren tavra da değinen Freeman, Lapid’in “harp suçu” benzer biçimde ifadeler kullandığını aktardı.

Freeman, eski Başbakan Naftali Bennett’in Rusya ile Ukrayna arasındaki ara buluculuk çabasının bir parçası bulunduğunu unutmamak icap ettiğini, Rusya’ya gittiğini ve Vladimir Putin ile görüştüğünü hatırlattı.

İsrailli akademisyen ek olarak, İsrail’in açıkça duyurmadan Rusya ile Ukrayna arasındaki ara buluculuk çabalarını sürdürme ihtimalinin uzak olmadığı değerlendirmesinde bulunmuş oldu.

İsrail ile Rusya içinde “Yahudi Ajansı gerginliği”

Rus Hakkaniyet Bakanlığı, geçen hafta İsrail’in kuruluşunda da mühim rol oynayan İsrail Yahudi Ajansının (JAFI) Rusya temsilciliğinin tasfiyesi talebinde bulunmuştu.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, 22 Temmuz’da yapmış olduğu açıklamada, JAFI’nın Rusya temsilciliğinin kapatılmasıyla ilgili talebin, Rus mevzuatıyla ilgili bulunduğunu söylemişti.

İsrail Başbakanı Yair Lapid ise Moskova’nın, JAFI’nın Rusya’daki temsilciliğinin tasfiyesi yönündeki talebinin “iki ülke arasındaki ilişkileri etkileyeceğini” belirtmişti.

İsrail Başbakanlık Ofisinden 27 Temmuz’da meydana getirilen yazılı açıklamada akşam saatlerinde İsrailli bir heyetin, mevzuyu görüşmek suretiyle Moskova’da Rus makamlarıyla bir araya geleceği bildirilmişti.

Moskova’daki Basmannıy Bölgesel Mahkemesinin web sayfasında yer edinen bilgiye nazaran, Rusya Hakkaniyet Bakanlığının başvurusu üstüne JAFI’nın Rusya’daki temsilciliğinin tasfiyesi ile ilgili ön araştırma bugün yapılmış oldu.

Mevzuyla ilgili duruşmanın 19 Ağustos’ta görülmesine karar verildi.

Yahudi Ajansı 1929’da kuruldu

Hedefini, “tüm dünyadaki Yahudi halklarının, mirası ve topraklarıyla bağlantı kurmalarını sağlamak ve gelişen bir Yahudi geleceği ile kuvvetli bir İsrail inşa etmek için onları güçlendirmek” olarak açıklayan JAFI, 1929 senesinde kuruldu.

Söz mevzusu Ajans, Yahudilerin Filistin topraklarına yerleştirilmesi yönünde yürüttüğü faaliyetlerle de biliniyor.

Moskova İsrail Rusya Güncel Haberler

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.